Hiểu về kiểu chào bằng ba ngón tay từ Thái Lan đến Miến Điện

Hình trên: những người tham gia làm cử chỉ chào ba ngón tay trước khi bắt đầu cuộc “tập hợp chống lại độc tài” tại Bangkok vào ngày 12 tháng Giêng 2020. – Có khoảng mười ngàn dân Thái gia nhập cuộc “tập hợp chống lại độc tài” vào ngày Chủ Nhật, hô lên khẩu hiệu chống quân đội và giơ ba ngón tay chào theo cuốn phim Hunger Games trong màn thách thức chính trị lớn nhất kể từ sau cuộc đảo chánh 2014. (Hình ảnh do Mladen ANTONOV / AFP)

 

Trong tiểu thuyết phản địa đàng Hunger Games của Suzanne Collins, và trong một loạt phim đã được chuyển thể, kiểu chào bằng ba ngón tay biểu hiện sự cảm tạ, sự tôn trọng, lòng biết ơn hoặc lời chào tạm biệt đối với một người thân yêu. Nữ anh hùng Katniss Everdeen trở nên “cống vật” khi tình nguyện đi vào đấu trường để cứu đứa em gái của mình. Thay vì vỗ tay tán thưởng hành động của cô ấy, các cư dân huyện dương ba ngón tay lên chào để biểu hiện sự tôn trọng. Ngày nay, kiểu chào này là tiếng kêu than của một nhóm kêu gọi chống lại luật đàn áp độc tài, bằng chứng đã được xử dụng tại Thái Lan trước đây vào đầu năm 2014, và gần đây tại Miến Điện sau cú đảo chánh 1 tháng 2 của quân đội (Tatmadaw) lật đổ bà Aung San Suu Kyi cùng Đảng Quốc Gia vì Dân Chủ (NLD) ra khỏi vị trí cầm quyền.

Từ lâu con người đã sử dụng biểu tượng, sáng tạo và nghi lễ như nền tảng của sự hình thành bản sắc nhóm. Qua những hoạt động diễn xuất hoặc cử chỉ, con người khi hành động đồng lòng tự tiếp thêm sinh lực đồng thời củng cố các giá trị nhóm. Sức mạng của các nghi lễ và biểu tượng liên kết các người trong nhóm với nhau và cung cấp một chương trình làm viêc rõ ràng cho hành vi của họ. Đôi lúc các biểu tượng ghi lại bản chất của những khoảnh khắc kinh hoàng, như là sự tự thiêu của một người bán rong trên đường phố Thổ Nhĩ Kỳ, anh Mohamed Bouazizi, người đã quá thất vọng với những bất công trong hệ thống công lý, hoặc trường hợp anh Khaled Saeed, bị cảnh sát đánh đập dã man tại Alexandria, đã châm ngòi cho cuộc cách mạng Ai Cập năm 2011. Những sự kiện này trở thành chất xúc tác cho hành động trong tương lai. Trong khi Thái Lan có những biểu tượng hoặc dấu hiệu khác của sự thách thức, như là các bài đọc của George Orwell năm 1984 trong các nhóm nhỏ, tuy nhiên kiểu chào bằng ba ngón tay đã gây tiếng vang lớn nhất với công chúng Thái Lan.

Kiểu chào Hunger Games đã trở thành phổ biến ít lâu sau cuộc đảo chánh tháng Năm, 2014, đã quét thủ tướng Yingluck Shinawatra ra khỏi quyền lực. Một ít lâu sau khi Tướng Prayut Chan-o-cha lúc đó nắm quyền lực, những người chống đối bắt đầu dương ba ngón tay chào trong thách thức. Bất chấp lệnh cấm tụ tập trên năm người sẽ bị bắt giữ của chính quyền quân sự, dân chúng cứ tụ tập hàng chục người để giơ lên kiểu chào ba ngón tay và tuyên bố sự chống đối cuộc đảo chánh của họ. Đối với nhiều người, kiểu chào đó vượt qua ý nghĩa nguyên thủy của nó. Nhiều người trước đó cho kiểu chào đó như là biểu tượng của cuộc cách mạng Pháp, một cử chỉ của tự do, bình đẳng và tình huynh đệ. Nhiều người cho nó ý nghĩa “tự do, có bầu cử và dân chủ”.

Hình trên: những người phản đối để ủng hộ dân chủ chào kiểu ba ngón tay trong lúc ngồi trên một chiếc xe cảnh sát trong một cuộc biểu tình tại một nút giao thông ở Bangkok ngày 15 tháng 10, 2020, sau khi Thái Lan ban hành lệnh khẩn cấp sau một cuộc biểu tình chống chính phủ bữa hôm trước. (Hình ảnh do Lilian SUWANRUMPHA / AFP)

 

Giờ đây, do cảnh tượng bối cảnh quân đội và sự đàn áp có hệ thống đã chuyển từ Thái Lan qua Miến Điện, một dân tộc khác đã lựa chọn kiểu chào Hunger Games.  Nhân viên y tế trong thành phố Yangon, bận áo choàng bảo vệ thường xuyên và mang khẩu trang, giơ tay chào kiểu ba ngón như là một cử chỉ ủng hộ bà Aung San Suu Kyi, hiện vẫn đang bị bắt giữ, và là biểu tượng thách thức đối với lực lượng quân đội Tatmadaw. Tương tự như vậy, tại tỉnh Mandalay, các nhân viên y tế tại một trung tâm xử lý vi rút Corona dương ba ngón tay phất qua phất lại và giơ cao một biểu ngữ viết “Chúng tôi ủng hộ phong trào bất tuân dân sự.” Và cũng giống như quân đội Junta sau khi giành chính quyền ở Thái Lan, các tướng lãnh Miến Điện cũng đã tìm cách đàn áp những người thèm muốn biểu tình công khai, chặn truy cập Facebook, Instagram và Whatsapp. Bộ giao thông vận tải và truyền thông yêu cầu các công ty viễn thông chặn phương tiện truyền thông xã hội tới 7 tháng 2 để giữ “sự ổn định”. Các thành viên của NLD (Phong Trào Quốc Gia Vì Dân Chủ) cũng tham gia giơ cao kiểu chào. Win Htein và Kyi Toe phất qua phất lại kiểu chào cùng với người mẫu Paing Takhon, người đã đăng một tấm hình của anh ta đang làm cử chỉ kiểu chào.

Tuy nhiên, không rõ biểu tượng nào sẽ giành chiến thắng. Dân chúng tại Yangon dùng đến cách đập vào son nồi bằng kim loại để xua đuổi nghiệp chướng, hô lên “tà ác biến đi”. Họ cũng đập vào trống, gõ lạch cạch vào chảo, và bấm còi xe của họ. Biểu tượng cây nhà lá vườn của sự bất tuân dân sự đã xuất hiện trước đó trong những khoảng thời gian đen tối hơn của lịch sử đất nước, từ cuộc đảo chánh Saffron/Nghệ Tây 2007 đến lệnh của Sein Lwin năm 1988 cho quân đội bắn vào người biểu tình ủng hộ dân chủ. Trong lần cầm quyền trước của quân đội, dân chúng Myanmar đã tắt máy truyền hình và đèn trong nhà của họ khi chương trình phát sóng ban đêm của chính quyền quân đội bắt đầu, một dấu hiệu của sự ghê tởm và tẩy chay. Lúc đó có lời tức khắc kêu gọi công chúng của các nhà lãnh đạo NLD chống đối cuộc đảo chánh quân sự Tatmadaw và tham gia vào các hành vi bất tuân dân sự. Các hành vi thách thức và ký hiệu để huy động các hành vi bất tuân dân sự chỉ mới bắt đầu.

Tác giả Mark S Cogan

Hãy theo dõi và bấm thích:
error20
fb-share-icon0
Tweet 20
fb-share-icon20
Related articles
Chúng tôi hướng tới việc đảm bảo một cuộc sống không có bất bình đẳng và phân biệt đối xử cho mọi người.
[wpforms id="6"]
Vietnamese