Tư duy “ao làng” và văn hóa “méc” của VinFast

(Chủ kênh Youtube đăng tải video nói về lỗi của xe VinFast Lux A2.0 màu trắng/Báo Thanh Niên)

By Đặng Quân

Chiều ngày 2.5.2021, trang chính thức của hãng xe VinFast đăng bài: “VinFast không nhượng bộ trước thông tin gây hoang mang cho người dùng” (1). Nội dung kể lại sự kiện từ ngày 20.4.2021 đến ngày 28.4.2021, ông Trần Văn Hoàng, chủ kênh YouTube GogoTv (hiện có 455.000 người theo dõi) đã đăng tải clip tường thuật việc ông này gặp phải 8 vấn đề về chất lượng xe VinFast Lux A2.0. Ông Hoàng đã đi bảo hành 10 lần nhưng những lỗi ấy vẫn đâu lại hoàn đấy.

Sự việc sẽ chả có gì đáng bàn và nếu lãnh đạo VinFast biết xử lý, theo đẳng cấp của một doanh nghiệp đang xúc tiến việc xuất khẩu sản phẩm xe sang thị trường Mỹ, có lẽ vấn đề trên chỉ là những tranh luận dân sự và dễ giải quyết. Tuy nhiên, hãng xe VinFast đã phản ứng tiêu cực khi cho rằng việc ông Hoàng làm là sai sự thật, gây hoang mang cho người dùng và ảnh hưởng tới uy tín của VinFast.

Và họ đã làm đơn “méc” với công an. Phía công an ngay lập tức tiếp nhận đơn tố cáo và có lịch mời ông Hoàng lên làm việc…

Có mấy điều cần phải nói ngay:

Một là ở Việt Nam có nhiều quảng cáo sản phẩm và nhiều mặt hàng mời mọc người tiêu dùng, kèm theo nhiều slogan rất kêu như: “Khách hàng là thượng đế”; “khách hàng luôn luôn đúng”; “tất cả vì khách hàng”; “Luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu”… Nhưng tất cả chỉ là quảng cáo, thực tế ở Việt Nam, chưa từng thấy một trường hợp nào mà người tiêu dùng được bảo vệ cả.

Hai là chính báo Công an nhân dân đã từng đưa tin: Ngày 9/10/2020, Bộ Công an đã nghiệm thu 70 xe chỉ huy chiến đấu do VinFast sản xuất. Tất cả đều là xe Lux SA2.0 màu đen, được gắn đèn, còi hụ theo quy chuẩn của Bộ Công an. Lô xe này sẽ được sử dụng làm xe chỉ huy trong lực lượng công an, làm nhiệm vụ dẫn đoàn tại các sự kiện quan trọng và phục vụ các lãnh đạo, chỉ huy. (2)

Ba là cựu thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, trong buổi lễ khánh thành nhà máy sản xuất ô tô VinFast ở Hải Phòng, ngày 14/6/2019, đã tuyên bố: “VinFast có sự tiếp sức và ủng hộ của người Việt Nam.” Chả thế mà hãng xe này đã lấy slogan sặc mùi tập thể: “mãnh liệt tinh thần Việt Nam” (4); tựa như có cả dân tộc ở phía sau ủng hộ.

Vì thế, việc anh Hoàng, chủ youtube bóc mẽ xe VinFast, sẽ phải “ăn năn hối lỗi” và lên tiếng trả lại uy tín cho hãng này là việc đương nhiên, nếu không muốn chuốc thêm nhiều rắc rối từ nhiều phía. Dẫu cho anh đưa thông tin khách quan, trưng dẫn các lỗi có thể kiểm chứng cụ thể, chứ anh không hề quy chụp hoặc miệt thị.

Vâng, trên đây là những lùm xùm từ khách hàng và doanh nhân. Điều nổi bật là lối hành xử mà dư luận Việt Nam mấy hôm qua nóng hẳn lên. Đa số người dân đều ủng hộ anh Hoàng đã dám nói thẳng nói thật; và hầu như mọi người đều lên án kiểu hành xử trái ngược với đẳng cấp của một doanh nghiệp ước vọng “vươn ra biển lớn” như VinFast nhưng vẫn mang thứ tư duy “ao làng” để “bề” hội đồng khách hàng.

Thử hỏi nếu qua thị trường Hoa Kỳ, nếu khách hàng ở Mỹ làm video chỉ ra những sai sót của xe VinFast, liệu VinFast có còn dựa vào thủ tướng hoặc bộ công an chống lưng, hoặc vác tập thể dân tộc Việt Nam ra “méc” và “tố ngược” khách hàng hay không?

Nó có thể là một sai lầm ứng xử rất cơ bản hoặc đấy là lối tư duy “cửa quyền” của VinFast. Họ không có chí cầu thị, thay vì gặp trực tiếp khách hàng trao đổi xử lý vấn đề, để chứng tỏ hãng xe tôn trọng ý kiến và gia tăng lòng tin nơi khách hàng; VinFast lại đi tố cáo khách hàng với công an; nghĩa là họ muốn thị uy sức mạnh của kẻ “mạnh vì gạo bạo vì tiền”, hơn là khôn ngoan xử lý ổn thỏa. Hơn nữa, VinFast, với khả năng tài chính, sự ủng hộ từ chính quyền và bộ Công an, có thừa khả năng bịt miệng anh Hoàng để chiến thắng vẻ vang về truyền thông. Nhưng trong lòng người tiêu dùng và nhân dân, VinFast sẽ mất đi hình ảnh của một thương hiệu lớn.

Đầu năm 2020, đơn cử trường hợp của hãng Ôtô Toyota, Honda, đã phải triệu hồi hơn 6 triệu xe vì dính lỗi túi khí. Sau đó còn phải đưa ra lời xin lỗi về bất kỳ sự phiền toái nào đối với khách hàng trong đợt thu hồi lần ấy (5). Thực tế, việc ô-tô phát sinh lỗi kỹ thuật khi sản xuất là khó tránh khỏi. Điều quan trọng là nhà sản xuất thể hiện trách nhiệm và tôn trọng ý kiến của khách hàng. Nhờ đó, hãng xe có thể khắc phục triệt để những lỗi kỹ thuật mà khách hàng qua quá trình vận hành phát hiện ra, để bảo đảm an toàn cho khách hàng mới là điều đáng nói.

Văn hóa ứng xử theo kiểu “méc” công an của VinFast cho cả nước thấy rằng, ở Việt Nam chỉ có phục tùng, cúi đầu im miệng, có gì xài đó không được cãi.. bỏ tiền tỷ mua xe, phát sinh lỗi đi bảo hành không khắc phục được lo mà cam chịu. Nếu lên tiếng, “thượng đế” sẽ bị công an mời làm việc. Đấy là một kiểu tư duy “ao làng” rất phổ biến trong các công ty quốc doanh, các doanh nghiệp kinh tài cho đảng, hoặc có liên hệ làm ăn mật thiết với chính quyền.

Một vài vụ việc chứng minh việc khách hàng luôn là người có lỗi nếu đụng với doanh nghiệp “cỡ nhớn” ở Việt Nam:

1. Vụ nước tương có chất 3-MCPD gây ung thư: Nhà sản xuất đổ lỗi cho… người tiêu dùng (6).

2. Vụ Tân Hiệp Phát sản xuất nước Number One có con ruồi… khách hàng đi “ủ tờ” 7 năm; do có “gợi ý” cho Tân Hiệp Phát mua lại sản phẩm lỗi giá 1 tỷ, sau hạ xuống 500 triệu..(7).

Trên đây là một vài dữ kiện phác họa mối quan hệ lỏng lẻo, bất bình đẳng giữa doanh nghiệp và người tiêu dùng ngày càng xấu đi; trong đó nổi bật lên các kiểu hành xử không đẹp như méc công an xử lý khách hàng khiến người mua mất lòng tin cậy đối với doanh nghiệp. Thực tế này cũng phản ánh một tư duy “ao làng” đáng buồn là nhiều chủ doanh nghiệp không còn tuân thủ những giá trị đạo đức kinh doanh nữa.

Tư liệu tham khảo

(1) https://thanhnien.vn/xe/thi-truong-xe/chu-kenh-youtube-bi-vinfast-to-thong-tin-sai-su-that-ve-xe-lux-a-20-28206x.html

(2) http://cand.com.vn/the-gioi-phuong-tien/Xe-VinFast-ngay-cang-duoc-yeu-thich-615010/

(3) https://vietnamnet.vn/vn/oto-xe-may/thu-tuong-nguyen-xuan-phuc-vinfast-co-su-ung-ho-va-tiep-suc-cua-nguoi-viet-nam-541591.html

(4) https://vinfasthaiduong.vn/y-nghia-ten-vinfast-logo-vinfast-va-slogan-vinfast/

(5) https://tuoitre.vn/oto-toyota-honda-trieu-hoi-hon-6-trieu-xe-vi-dinh-loi-tui-khi-20200122090137964.htm

(6) https://thanhnien.vn/suc-khoe/vu-nuoc-tuong-co-chat-3-mcpd-gay-ung-thu-nha-san-xuat-do-loi-cho-nguoi-tieu-dung-215042.html

(7) https://thanhnien.vn/thoi-su/con-ruoi-trong-chai-number-one-tan-hiep-phat-500-trieu-va-2000-ti-648452.html

Please follow and like us:
error20
fb-share-icon0
Tweet 20
fb-share-icon20
Related articles
We work towards ensuring a life free from inequality and discrimination for every human.
[wpforms id="6"]
English