Triết lý Nhân Quyền

(Hình minh họa từ Merion West)

 

Trong suốt lịch sử, những đất nước, xã hội và văn hoá khác nhau đã định nghĩa hoặc giải thích về ‘nhân quyền’ để phù hợp với bối cảnh của họ. Trong một vài cộng đồng, ‘nhân quyền’ bao gồm một bộ luật và luật pháp cụ thể. Ở những cộng đồng khác, ‘nhân quyền’ đơn giản là những hướng dẫn phản ảnh về đạo đức và kỳ vọng dành cho các cá nhân trong cộng đồng.

Khái niệm về các quyền tự nhiên (là quyền được ban tặng cách tự nhiên) ra đời từ những niềm tin mà ở đó khả năng để phân biệt đúng sai của con người là bản năng.

Các triết gia, những người đã tạo ra những lý thuyết dựa trên các quyền tự nhiên cũng được gọi là những người làm luật tự nhiên. Ví dụ như, Hugo Grotius tin rằng con người có ‘lý do chính đáng’ để làm mọi thứ. Thomas Hobbes, John Locke và Immanuel Kant là những người ủng hộ lý thuyết về luật tự nhiên, đề nghị rằng chúng ta có những quyền căn bản bởi vì chúng ta được sinh ra là con người. Các nhà tư tưởng luật tự nhiên coi các quyền là điều phổ quát (là giống nhau cho mọi người) và không thể thay đổi (có nghĩa rằng chúng không thể bị lấy đi khỏi chúng ta).

(Hình minh họa từ Outlook Afghanistan)

 

Những lý thuyết đó đã được thảo luận trước cuộc cách mạng của Nhà nước Quốc gia, là khuôn khổ cho chính trị xã hội như chúng ta biết ngày nay.

Các lý thuyết về quyền tự nhiên đã truyền cảm hứng cho các ý tưởng cách mạng và đấu tranh dân chủ – buộc chính trị phải bảo vệ quyền công dân. Các luật tự nhiên ngụ ý rằng tất cả mọi người đều bình đẳng và phải được đối xử như nhau. Đòi hỏi về sự bình đẳng trước luật pháp ở từng quốc gia thì đồng nghĩa với sự phát triển của luật pháp quốc tế về quyền con người.

Các triết gia như Karl Marx và Jeremy Bentham thì chỉ trích các lý thuyết về quyền tự nhiên.

Jean-Jacques Roseau, John Stuart Mill và Mary Wollstonecraft khai thác rộng niềm tin của các nhà lý luận về luật tự nhiên để thảo luận về các vấn đề như hợp đồng xã hội và quyền của phụ nữ.

Các triết gia như Richard Rorty lập luận rằng sự phát triển về nhân quyền và các lý thuyết xung quanh quyền con người thì đã được phát triển phần lớn trong tư tưởng “tây phương’. Rất nhiều lý thuyết và phương pháp triết lý về quyền con người đã phát triển ở Châu Âu trong thời kỳ chủ nghĩa đế quốc và cách mạng.

……………….

Hugo Grotius (1583 – 1645), một luật sư, nhà ngoại giao và triết gia người Hà Lan, được coi là cha đẻ của luật quốc tế. Grotius cho rằng luật tự nhiên phổ quát là nền tảng của luật quốc tế. Ông đã viết chủ yếu về luật quản trị sự tương tác giữa các quốc gia, bao gồm luật chiến tranh và luật biển, ông cũng là học giả đầu tiên sử dụng từ ‘quyền’ để nói về phẩm chất đạo đức vốn có của một người, mà nhờ đó họ có những quyền lợi nhất định. Grotius cho rằng quyền tự bảo tồn của mọi cá nhân cũng như nhóm là một khía cạnh của luật tự nhiên phổ quát. Ông nói rằng quyền này tồn tại ở tất cả mọi quốc gia, bất kể luật pháp của họ.

(Source: Australian Human Rights Commission/ Lược dịch: Trần An-Bee)

Please follow and like us:
error20
fb-share-icon0
Tweet 20
fb-share-icon20
Related articles
We work towards ensuring a life free from inequality and discrimination for every human.
[wpforms id="6"]
English