Narcissism – Tự mê

                                   (Image source: Audible)

By Trần Kiều Ngọc

Hôm kia KN nói về đề tài hội chứng giả mạo/Imposter Syndrome. Những người có hội chứng này thường có tinh thần khiêm cung, luôn biết lắng nghe học hỏi để phát triển.
Nó rất khác với những người tự kiêu, tự đại và tự mê.
Tự mê là một hiện tượng không mới mẻ gì đối với con người. Tự mê không nhất thiết là vì một người có nhiều lòng tự trọng. Nghiên cứu mới nhất cho thấy rằng sự tự mê khác biệt đáng kể với lòng tự trọng về sự phát triển, nguồn gốc, hậu quả và kết quả của nó. Tự mê chủ yếu đến từ nỗi khao khát được đánh giá cao hoặc được ngưỡng mộ, mong muốn trở thành trung tâm của sự chú ý và mong đợi được đối xử đặc biệt. Trong khi tự trọng là sự tự tin vào giá trị của chính mình, và nó là một nguồn lực tâm lý quý giá và là một yếu tố rất tích cực trong cuộc sống; nó quan hệ mật thiết với thành tích, các mối quan hệ tốt và sự hài lòng trong cuộc sống.
Tự mê có ở trong hết tất cả chúng ta, không nhiều thì ít. Bản thân người tự mê, một mình, thì vô hại. Nhưng con người là một thực thể xã hội, nên tự mê luôn tác động đến những người chung quanh. Với tính cách tập thể, trong cộng đồng, quốc gia, đảng phái chính trị, thi đua thể thao, hay chủng tộc và tôn giáo, thì hầu như ai cũng là những người tự mê. Nó cũng có những mặt ưu điểm tích cực, nhưng khi đi quá đà, trở thành cực đoan, thì sự thiệt hại sẽ không hề nhỏ. Cái gì cực đoan quá khích cũng dễ đưa đến rạn nứt, hủy hoại. Chẳng hạn như lòng yêu nước, là rất tốt, nhưng khi đi xa quá trở thành chủ nghĩa quốc gia, chỉ thấy dân tộc mình là trên hết, thì có vấn đề ngay. Người Trung Quốc có đặc tính này rất cao.
Những kẻ tự mê mình quá (narcissist) thường thiếu sự đồng cảm (empathy), nhưng lại muốn người khác ngưỡng mộ họ, chú ý đến họ, có khi thần tượng họ nữa, vì họ tin rằng họ quan trọng hoặc hay hơn người khác.
Người tự mê thường gây ra bao nhiêu vấn đề phiền toái và nhức nhối trong mối quan hệ với người khác, bởi vì cái tôi của họ quá lớn. Họ muốn làm trung tâm của mọi thứ. Họ có nhiều thủ thuật thao túng mối quan hệ với người khác. Chẳng hạn, người tự mê cho rằng họ biết hết tất cả, nên người khác phải nghe họ; họ vui sướng và tự mãn bằng cách kiểm soát và khắc phục người khác; họ chỉ làm các việc mà được vinh danh, tôn kính hay nể phục; họ phá luật để đạt được mục tiêu, bất chấp kết quả chung là gì; họ khoe khoang, khoác lác mà không biết ngượng. Tóm lại, kẻ tự mê lệ thuộc vào nguồn cung cấp từ người chung quanh để họ duy trì hình ảnh hời hợt, ích kỷ và tự phụ của họ. Vì thế, nếu không có nguồn này thì người tự mê giống như hết đất dụng võ vậy.
Hiện nay cũng có những chính trị gia cũng tự mê thái quá, nên họ sẵn sàng làm mọi thứ để tiếp tục thao túng tâm lý người khác, và thao túng toàn xã hội. Họ đưa xã hội đó vào vòng luẩn quẩn của tranh chấp, chia rẽ, hận thù.
Những nhà độc tài, từ Joseph Stalin, Adolf Hitler, Mao Trạch Đông, Hồ Chí Minh, cũng là những người rất tự mê. Lúc còn sống, hình ảnh hay biểu tượng của họ được treo khắp nơi, ngay cả trong nhà người dân. Hồ Chí Minh còn viết về mình, đánh bóng mình qua bút hiệu Trần Dân Tiên. Chắc vì thấy toàn xã hội miền Bắc thần tượng mình chưa đủ, cần phải ghi lại vào sử sách ngàn năm. Khổ vậy.
Mê nghệ thuật, thể thao, âm nhạc, phim ảnh, cây cối, thiên nhiên, cũng rất là bổ ích. Nói chung, nên bớt mê mình một chút thì hay biết mấy, phải không các bạn? Để dành mê những cái “chân thiện mỹ” trong cuộc sống đa dạng, những điều hay lẽ phải chung quanh ta. Mê các nguyên tắc và giá trị về nhân quyền, chẳng hạn.
Các bạn nghĩ sao?
Hình: mê xoài, mê hoa, mê cơm trong ống tre, mê đủ loại trái cây là hạnh phúc nhất mà lại vô hại phải không các bạn : )?

Please follow and like us:
error20
fb-share-icon0
Tweet 20
fb-share-icon20
Related articles
We work towards ensuring a life free from inequality and discrimination for every human.
[wpforms id="6"]
English