Đức Đạt Lai Lạt Ma đời thứ 14

[Lê Minh Trung chuyển ngữ]

 

Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, còn được gọi Jamphel Ngawang Lobsang Yeshe Tenzin Gyatso, Bstan-‘dzin-rgya-mtsho, hoặc Tenzin Gyatso, tên nguyên gốc là Lhamo Dhondup (sinh ngày 6 tháng bảy năm 1935 tại Tây Tạng).

 

Đạt Lai Lạt Ma là tuớc hiệu dành cho một vị cao tăng phật giáo Tây Tạng đã đạt đến trình độ siêu tâm linh và do lòng trắc ẩn đã trở lại thế gian sau khi qua đời. Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 là người đầu tiên trở thành lãnh tụ hoàn cầu, do những hoạt động ủa Ngài nhằm giúp thăng tiến Phật giáo và nhân quyền Tây Tạng.

 

Dòng dõi Đạt Lai Lạt Ma bắt đầu vào thế kỷ 14 ,tuy nhiên người ta tin rằng nó bắt nguồn từ ngược dòng lịch sử để bao gồm luôn các vị vua Phật Giáo vào thế kỷ thứ 7,8 và 9. Nhiều người tin rằng các vị Đat Lai Lạt Ma là hóa thân của Avalokiteshvara, đấng Bồ Tát của lòng từ bi và là đấng che chở cho xứ Tây Tạng.

 

Theo truyền thống tìm ra người Đạt Lai Lạt Ma tiếp nối, thẩm quyền và trách nhiệm được trao cho ban quản trị. Ban quản trị sẽ có trách nhiệm tìm ra và giáo dưỡng Đức Đạt Lai Lạt Ma kế tiếp.

 

Một đứa trẻ tên gọi là Lhamo Dhondup, con một nông dân, được nhận dạng là Đạt Lai Lạt Ma kế tiếp.

 

Sau khi vượt qua vài thử nghiệm, cậu và gia đình được hộ tống tới Lhassa và Đức Đạt Lai Lạt Ma thứ 14 được thụ phong vào ngày 22 tháng hai, 1940. Giờ đây với tính cách một nhà sư Phật Giáo, người Đạt Lai Lạt Ma trẻ rời khỏi gia đình và dời về ngụ tại Cung Điện Potala, nơi cư ngụ của Đức Đạt Lai Lạt Ma và là trụ sở của chính phủ Tây Tạng. Tại đây cậu bắt đầu đời sống tu trì nghiêm khắc do các học giả nổi danh dạy dỗ.

 

Năm 1949, Đảng Cộng Sản Trung Quốc chiếm cứ Trung quốc và tuyên bố Tây Tạng là một phần của “đất mẹ Trung Hoa”. Với nguy cơ khủng hoảng và bạo lực nổ ra khắp Tây Tạng, Đức Đạt Lai Lạt Ma, lúc ấy mới 15 tuổi, được chỉ định là nguyên thủ quốc gia vào ngày 17 tháng 11, 1950. Vào ngày 23 tháng 5, 1951, một phái đoàn Tây Tạng ký “Hiệp ước thứ 17”(dưới sự ép buộc) tại Bắc Kinh nhượng quyền kiểm soát Tây Tạng cho Trung Hoa. Vào ngày 9 tháng 9, 1951, quân đội Trung Quốc tiến vào Lhassa. Trải qua bảy năm rưỡi tiếp theo, Đức Đạt Lai Lạt Ma tìm cách bảo vệ các quyền lợi của người dân Tây Tạng. Ngài rời Trung quốc năm 1954 để đi kinh lý một năm, qua đó ngài đã gặp chủ tịch Mao Trạch Đôngcủa Trung quốc. Hai năm sau Ngài di hành tới Ấn Độ để mừng kỷ niệm năm thứ 2500 Giác ngộ của Đức Phật Tổ Như lai.

 

Đức Đạt Lai Lạt Ma sau đó trở về Tây Tạng, để chỉ thấy tình trạng tồi tệ hơn. Mặc dù thời cuộc hỗn loạn, Ngài đã dự cuộc thi lên chức sắc geshe (“người bạn tâm linh”), thành tích học tập cao nhất của giáo phái Dge-lugs-pa vào tháng Hai 1959. Tin đồn nhà cầm quyền Trung quốc lên kế hoạch bắt cóc Đức Đạt Lai Lạt Ma dẫn đến cuộc nổi dậy của dân chúng tại Lhassa ngày 10 tháng 3, 1959. Tình hình bất ổn dân sự lan rộng dẫn đến sự cắt đứt liên lạc giữa chính phủ của Đức Đạt Lai Lạt Ma và chính quyền quân sự Trung Hoa. Cải trang thành một người lính Tây Tạng, Đức Đạt Lai Lạt Ma trốn và xin tỵ nạn tại Ấn Độ.

 

Trước cuộc xâm lăng Tây Tạng của Trung quốc, hàng ngàn người Tây Tạng theo chân Đức Đạt Lai Lạt Ma đi tỵ nạn. Nhiều người đã thiết lập nông trại và tu viện Phật giáo tại Ấn Độ. Tuy trong hoàn cảnh tha hương, nhiệm vụ Đức Đạt Lai Lạt Ma là duy trì văn hoá Tây Tạng và chăm nom phúc lợi cho người tỵ nạn Tây Tạng. Vào thập niên 1970, Đức Đạt Lai Lạt Mabắt đầu đi du lịch quốc tế đến Âu Châu và Bắc Mỹ để rao giảng nhận thức về cuộc đấu tranh của dân Tây Tạng và chia sẻ Phật pháp. Ngài được trao giải Nobel Hòa Bình năm 1989 cho các nỗ lực của Ngài.

 

Năm 2011 Đức Đạt Lai Lạt Ma từ bỏ cương vị thủ lĩnh chính trị của chính phủ Tây Tạng lưu vong. Vị Đạt Lai Lạt Ma thứ 14, giờ ở tuổi 85, tiếp tục rao giảng thông điệp hòa bình và vậnđộng nhân quyền cho dân Tây Tạng.

 

Ngài là vị Đạt Lai Lạt Ma đầu tiên đạt tầm nhìn cao cho sự tranh đấu của dân Tây Tạng và đồng thời trở nên nhà thuyết giảng Phật pháp nổi tiếng nhất thế giới.

Related articles
statistic, analytic, diagram

Analysis

Reports

Việt Nam: Các sự kiện năm 2020

By Human Rights Watch   Trong năm 2020, Việt Nam tiếp tục vi phạm các quyền dân sự và chính trị cơ bản một cách có hệ thống. Chính quyền, dưới chế độ cai trị độc đảng của Đảng Cộng

Read More »

Vietnam: Events of 2020

By Human Rights Watch   Vietnam continued to systematically violate basic civil and political rights in 2020. The government, under the one-party rule of the Communist Party of Vietnam, tightened restrictions on freedom of expression, association, peaceful assembly, movement, and

Read More »
We work towards ensuring a life free from inequality and discrimination for every human.
[wpforms id="6"]
English